Rối loạn nhân cách thể bất định

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Rối loạn nhân cách ranh giới là một căn bệnh được đánh dấu bằng một mô hình liên tục gồm các tâm trạng, hình ảnh bản thân và hành vi khác nhau. Những triệu chứng này thường dẫn đến các hành vi bốc đồng và các vấn đề trong các mối quan hệ. Những người bị rối loạn nhân cách ranh giới có thể trải qua các giai đoạn tức giận, trầm cảm và lo lắng dữ dội có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.

Dấu hiệu và triệu chứng

Những người bị rối loạn nhân cách ranh giới có thể cảm thấy thất thường và không chắc chắn về cách họ nhìn nhận bản thân và vai trò của họ trong thế giới. Do đó, sở thích và giá trị của họ có thể thay đổi nhanh chóng.

Những người bị rối loạn nhân cách ranh giới cũng có xu hướng nhìn mọi thứ theo xu hướng cực đoan, chẳng hạn như tất cả đều tốt hoặc đều xấu. Ý kiến ​​của họ về người khác cũng có thể thay đổi nhanh chóng. Một cá nhân được coi là bạn một ngày nào đó có thể bị coi là kẻ thù hoặc kẻ phản bội. Những cảm xúc thay đổi này có thể dẫn đến các mối quan hệ căng thẳng và không ổn định.

Rối loạn nhân cách ranh giới: Nhiều người mắc phải nhưng ít ai nhận ra -  YouMed
Nguồn: Sưu tầm

Các dấu hiệu hoặc triệu chứng khác có thể bao gồm:

Nỗ lực tránh bị bỏ rơi thực sự hoặc tưởng tượng, chẳng hạn như bắt đầu nhanh chóng các mối quan hệ thân mật (thể xác hoặc tình cảm) hoặc cắt đứt liên lạc với ai đó với ý nghĩ sẽ bị bỏ rơi

Một kiểu mối quan hệ căng thẳng và không ổn định với gia đình, bạn bè và những người thân yêu, thường chuyển từ cực kỳ gần gũi và yêu thương sang cực kỳ ghét hoặc tức giận

Hình ảnh hoặc ý thức về bản thân bị méo mó và không ổn định

  • Các hành vi bốc đồng và thường nguy hiểm, chẳng hạn như tiêu xài hoang phí, quan hệ tình dục không an toàn, lạm dụng chất kích thích, lái xe liều lĩnh và ăn uống vô độ. Xin lưu ý: Nếu những hành vi này xảy ra trong giai đoạn tâm trạng hoặc năng lượng cao, chúng có thể là dấu hiệu của rối loạn tâm trạng – không phải rối loạn nhân cách ranh giới
  • Hành vi tự làm hại bản thân, chẳng hạn như cắt
  • Luôn suy nghĩ về các hành vi hoặc nguy cơ tự tử
  • Tâm trạng gặp áp lực và dễ thay đổi, với mỗi đợt kéo dài từ vài giờ đến vài ngày
  • Cảm giác trống rỗng kéo dài
  • Cơn giận dữ dội, vô lý hoặc bản thân gặp vấn đề về kiểm soát cơn giận
  • Khó tin tưởng, đôi khi đi kèm với nỗi sợ hãi vô cớ về ý định của người khác
  • Cảm giác muốn tách biệt, chẳng hạn như cảm giác bị cắt đứt khỏi chính mình, nhìn thấy chính mình từ bên ngoài cơ thể hoặc cảm giác không thực tế
Rối loạn nhân cách ranh giới
Nguồn: Sưu tầm

Không phải tất cả mọi người bị rối loạn nhân cách ranh giới đều trải qua mọi triệu chứng. Một số cá nhân chỉ gặp một vài triệu chứng, trong khi những người khác mang nhiều triệu chứng. Các triệu chứng có thể được kích hoạt bởi các sự kiện dường như bình thường. Ví dụ, những người bị rối loạn nhân cách ranh giới có thể trở nên tức giận và đau khổ phải tạm thời xa cách với những người mà họ cảm thấy gần gũi, chẳng hạn như phải đi công tác. Mức độ nghiêm trọng và tần suất của các triệu chứng và thời gian chúng kéo dài sẽ khác nhau tùy thuộc vào từng cá nhân và bệnh lý của họ.

Các yếu tố rủi ro

Nguyên nhân của rối loạn nhân cách ranh giới vẫn chưa rõ ràng, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng di truyền, cấu trúc và chức năng của não cũng như các yếu tố môi trường, văn hóa và xã hội có vai trò hoặc có thể làm tăng nguy cơ phát triển rối loạn nhân cách ranh giới.

  • Lịch sử gia đình: những người có một thành viên thân thiết trong gia đình, chẳng hạn như cha mẹ hoặc anh chị em mắc chứng rối loạn này có thể có nguy cơ cao mắc chứng rối loạn nhân cách ranh giới.
  • Yếu tố não bộ: các nghiên cứu cho thấy những người bị rối loạn nhân cách ranh giới có thể có những thay đổi về cấu trúc và chức năng trong não, đặc biệt là trong các lĩnh vực kiểm soát xung động và điều chỉnh cảm xúc. Nhưng không rõ liệu những thay đổi này có phải là yếu tố nguy cơ của rối loạn hay do rối loạn gây ra.
  • Các yếu tố môi trường, văn hóa và xã hội: nhiều người bị rối loạn nhân cách ranh giới cho biết họ đã trải qua các sự kiện đau thương trong cuộc sống, chẳng hạn như bị ngược đãi, bị bỏ rơi hoặc gặp nghịch cảnh trong thời thơ ấu. Những người khác có thể đã tiếp xúc với các mối quan hệ không ổn định, vô hiệu và xung đột thù địch.

Mặc dù những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh của một người, nhưng điều đó không có nghĩa là người đó sẽ bị rối loạn nhân cách ranh giới. Tương tự như vậy, có thể có những người không có các yếu tố nguy cơ này sẽ phát triển rối loạn nhân cách ranh giới trong cuộc đời của họ.

Bệnh rối loạn nhân cách ranh giới - triệu chứng và cách chữa trị
Nguồn: Sưu tầm

Phương pháp điều trị và trị liệu

Rối loạn nhân cách ranh giới trong lịch sử được xem là khó điều trị. Tuy nhiên, với phương pháp điều trị mới hơn, dựa trên bằng chứng, nhiều người mắc chứng rối loạn này gặp ít hoặc ít các triệu chứng nghiêm trọng hơn và chất lượng cuộc sống được cải thiện. Điều quan trọng là những người bị rối loạn nhân cách ranh giới nhận được điều trị chuyên biệt, dựa trên bằng chứng từ một nhà cung cấp được đào tạo thích hợp. Các loại điều trị khác, hoặc điều trị được cung cấp bởi bác sĩ hoặc nhà trị liệu không được đào tạo thích hợp, có thể không mang lại lợi ích cho người đó.

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thời gian để các triệu chứng cải thiện sau khi bắt đầu điều trị, vì vậy điều quan trọng là những người bị rối loạn nhân cách ranh giới và người thân của họ phải kiên nhẫn và nhận được sự hỗ trợ thích hợp trong quá trình điều trị.

Tâm lý trị liệu

Tâm lý trị liệu là phương pháp điều trị đầu tiên cho những người bị rối loạn nhân cách ranh giới. Nhà trị liệu có thể cung cấp phương pháp điều trị trực tiếp giữa nhà trị liệu và bệnh nhân hoặc điều trị theo nhóm. Các buổi nhóm do chuyên gia trị liệu hướng dẫn có thể giúp dạy những người bị rối loạn nhân cách ranh giới cách tương tác với người khác và cách thể hiện bản thân hiệu quả.

Điều quan trọng là mọi người trong liệu pháp phải hòa hợp và tin tưởng vào bác sĩ trị liệu của họ. Bản chất của rối loạn nhân cách ranh giới có thể khiến những người mắc chứng rối loạn này khó duy trì mối quan hệ thoải mái và tin tưởng với bác sĩ trị liệu của họ.

Lời khuyên cho gia đình và người hỗ trợ

Để giúp bạn bè hoặc người thân mắc chứng rối loạn:

  • Cung cấp sự hỗ trợ về mặt tinh thần, sự thấu hiểu, sự kiên nhẫn và sự khuyến khích — sự thay đổi có thể khó khăn và đáng sợ đối với những người mắc chứng rối loạn nhân cách ranh giới, nhưng họ có thể tốt hơn theo thời gian
  • Tìm hiểu về rối loạn tâm thần, bao gồm rối loạn nhân cách ranh giới, để bạn có thể hiểu những gì người bị rối loạn đang trải qua
  • Khuyến khích người thân của bạn đang điều trị chứng rối loạn nhân cách ranh giới hỏi về liệu pháp gia đình
  • Tìm kiếm lời khuyên cho bản thân từ một nhà trị liệu. Đó không phải là cùng một nhà trị liệu mà người thân của bạn bị rối loạn nhân cách ranh giới đang gặp

Lược dịch: Lê Nguyên Tuấn

Nguồn: National Institutes of Health

More to explorer

Sự nhút nhát, ngượng ngùng

Sự nhút nhát là cảm giác lúng túng hoặc e ngại mà một số người thường xuyên cảm thấy khi đến gần

Khủng hoảng tuổi trung niên

Tuổi trung niên là giai đoạn giữa của cuộc đời một người, kéo dài từ khoảng 40 tuổi đến 65 tuổi. Đó